St.Luciakerk Ravenstein

de martelaren van Gorcum

Afgebeeld zijn vier monniken en een soldaat, die een touw in zijn hand heeft waarmee de geestelijken zullen worden opgehangen. Achter hen de balken waaraan ze opgehangen zullen worden. Bovenin is een monstrans afgebeeld; dat is een meestal gouden versierd kruis met in het midden een glazen kastje waarin een hostie tentoongesteld kan worden. Het is het symbool van de eucharistie, het belangrijkste sacrament voor de katholieken. Opzij nog een trom ?

De tekst 'Decorasti martyrum gorcomiensium gloriosum certamen aeternatis laurea''betekent '.. martelaren van Gorcum ... eeuwige roem'.

De eucharistie is voor de katholieken een viering waarbij brood en wijn veranderen in het lichaam en bloed van Christus, verwijzend naar het Laatste Avondmaal, waarbij Jezus vlak voor zijn dood brood en wijn deelde met zijn volgelingen. De eucharistie was en is een belangrijk twistpunt met de protestanten die wel het Laatste Avondmaal herdenken maar niet geloven in de verandering van brood en wijn.

Tijdens de opstand van de Nederlanders tegen de Spaanse koning werd in 1572 de stad Gorcum ( ook wel als Gorinchem geschreven ) door de watergeuzen ingenomen. De watergeuzen waren opstandelingen, partizanen, die van van Willem van Oranje, die de opstand leidde, zogenaamde kaperbrieven hadden gekregen waarmee ze als piraat schepen op zee mochten veroveren.

Hoewel aan de inwoners van Gorcum door de bezetters geloofsvrijheid was toegezegd werden de zeventien in de stad aanwezige geestelijken en twee lekenbroeders gevangen genomen en gefolterd. De watergeuzen vervoerden hen naar Den Briel omdat ze bang waren dat de inwoners van Gorcum bezwaar zouden maken. De geestelijken werden in Den Briel na langdurige foltering opgehangen omdat ze weigerden hun geloof in de eucharistie en hun gehoorzaamheid aan de paus af te zweren.

De lijken van de martelaren werden eerst nog onteerd en verminkt, maar uiteindelijk slaagden enkele invloedrijke Gorcummers er in de leider van de watergeuzen te bewegen de martelaren een begrafenis te gunnen, in een turfschuur.

Al direct na hun dood gingen er onder de katholieken in Zuid-Holland en elders geruchten over hun heiligheid. Zo zouden ze zijn verschenen aan een plaatsgenoot en er zouden op voorspraak van de martelaren veel mensen genezen zijn van ziekten.

Een van de medegevangenen van de geestelijken heeft een boek geschreven over de gebeurtenissen, waardoor wij vrij goed weten hoe het allemaal gegaan is.